Αποποίηση ανηλίκου : Η προθεσμία αποποίησης των ανήλικων τέκνων από τους γονείς τους μετά την άδεια του δικαστηρίου – ΠολΠρωτ.Θεσνικης

Προθεσμία αποποίησης ανηλίκου: Μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα απόφαση εξέδωσε το Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης πριν λίγους μήνες αναφορικά με τη προθεσμία των γονέων με σκοπό την αποποίηση των ανήλικων τέκνων τους, αφότου εκδοθεί η δικαστική απόφαση του Ειρηνοδικείου που χορηγεί τη σχετική άδεια.

Κατά το σχετικό άρθρο η έναρξη του 4μήνου για τα ανήλικα εκκινεί από την ημέρα αποποίησης των γονέων και αναστέλλεται από την ημερομηνία της κατάθεσης της αίτησης για άδεια αποποίησης έως ην έκδοση απόφασης επί της αντίστοιχης αιτήσεως, όπου και συνεχίζει ξανά μέχρι συμπληρώσεως 4μήνου. Κατά το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα οι γονείς πρέπει να αποποιηθούν την κληρονομιά για λογαριασμό των ανήλικων τέκνων.

Στην προκειμένη περίπτωση οι γονείς των ανήλικων τέκνων αφού αποποιήθηκαν κατέθεσαν αίτηση προς το Ειρηνοδικείο της κατοικίας τους προκειμένου να τους χορηγηθεί άδεια για αποποίηση των ανήλικων τέκνων τους, μόλις 3 μέρες πριν συμπληρωθεί το 4μηνο που απαιτεί ο νόμος.

Με την κατάθεση της αίτησης η προθεσμία του 4μήνου αναστέλλεται μέχρι την έκδοση απόφασης όπου και συνεχίζει. 

Έτσι κατά το νόμο περί αποποίησης οι συγκεκριμένοι γονείς θα έπρεπε αφότου εκδοθεί η απόφαση να προβούν στην αποποίηση για λογαριασμό των παιδιών τους μέσα σε 3 ημέρες, διαφορετικά η αποποίηση τους θα ήταν εκπρόθεσμη.

Στην πράξη είναι ιδιαίτερα δύσκολο να παρακολουθείς την έκδοση της αποφάσεως και την αυθημερόν αποποίηση μετά την έκδοσή της, δεδομένου ότι από της εκδόσεως της αποφάσεως μέχρι και την λήψη του αντιγράφου, μπορεί να μεσολαβεί ένα διάστημα μερικών ημερών θεώρησης και καθαρογραφής της.

Παρόλα αυτά οι γονείς των ανήλικων τέκνων προέβησαν σε αποποίηση για λογαριασμό των ανήλικων τέκνων τους 1 μήνα μετά την έκδοση της απόφασης και αφού παρήλθε φυσικά το διάστημα των 3 ημερών της συμπλήρωσης του 4μήνου της αποποίησης.

Το ελληνικό δημόσιο αμφισβήτησε το κύρος της αποποίησης και καταλόγησε τα χρέη χιλιάδων ευρώ του κληρονομούμενου παππού των ανήλικων τέκνων σε αυτά.

Οι γονείς των παιδιών προσέφυγαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και ζήτησαν να αναγνωριστεί ως έγκυρη η αποποίηση των παιδιών τους και το δικαστήριο έκανε δεκτή την αγωγή τους στηριζόμενο στο άρθρο 257 παρ. 2 ΑΚ περί έναρξης της ανασταλείσας ήδη προθεσμίας αποποίησης, σύμφωνα με το οποίο, όταν πάψει η αναστολή, η προθεσμία συνεχίζεται, αλλά σε καμία περίπτωση δεν συμπληρώνεται πριν περάσουν νέοι τέσσερις μήνες από τη δημοσίευση της απόφασης.

Σύμφωνα με την σχετική απόφαση:

A) Κατά το χρόνο του θανάτου προσώπου η περιουσία του επάγεται αυτοδικαίως στους κληρονόμους του, οι οποίοι μπορούν να την αποποιηθούν μέσα σε προθεσμία τεσσάρων μηνών, η οποία αρχίζει από τότε που έμαθαν την επαγωγή και το λόγο της. Γνώση δε της επαγωγής συνιστά η από τον κληρονόμο γνώση του κινήσαντος αυτήν αιτίου, ήτοι του θανάτου του κληρονομουμένου και των πραγματικών και νομικών προϋποθέσεων που επιφέρουν σε αυτόν την αυτοδίκαιη κτήση της κληρονομιάς, ενώ γνώση του λόγου επαγωγής συνιστά η γνώση της με διαθήκη ή εξ αδιαθέτου κλήσεως του κληρονόμου στην κληρονομιά.

Β) Η αποποίηση αυτή γίνεται με δήλωση στη γραμματεία του δικαστηρίου της κληρονομιάς (άρθρο 812 ΚΠολΔ).

Γ) Αν ο κληρονόμος αποποιηθεί την κληρονομιά, η επαγωγή σε εκείνον που αποποιήθηκε θεωρείται ότι δεν έγινε, και στην περίπτωση αυτή επάγεται σε εκείνον που θα είχε κληθεί, αν αυτός που αποποιήθηκε δεν ζούσε κατά το χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου. Στην τελευταία αυτή περίπτωση η προθεσμία των τεσσάρων μηνών αρχίζει από τη γνώση της υπό του προηγουμένου κληθέντος στην κληρονομιά γενομένης αποποίησης και της εξαιτίας αυτής κλήσης του επομένου καλουμένου (ΑΠ 493/2003 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Δ) Η αποποίηση δε της κληρονομιάς από ανήλικο γίνεται κατά τις διατάξεις των άρθρων 1526 και 1625 παρ. 1 περ. 1 ΑΚ, σε συνδυασμό και με τα άρθρα 1510 επ. ΑΚ, από τους ασκούντες τη γονική του μέριμνα, μετά από, κατόπιν αιτήσεως χορηγούμενη, σχετική άδεια του Δικαστηρίου, και, εφόσον ο νόμος (άρθρα 1847 και 1850 ΑΚ) δεν διακρίνει σχετικώς, η προρρηθείσα τετράμηνη προθεσμία αποποίησης τρέχει και κατ’ αυτού (ανηλίκου).

Ε) Τέλος, η ως άνω προθεσμία αποποίησης αναστέλλεται για όσους λόγους αναστέλλεται και η παραγραφή (άρθρα 255 επ. ΑΚ), εφαρμοζόμενων σχετικώς και των οικείων περί αναστολής της παραγραφής διατάξεων, μεταξύ των οποίων και η διάταξη του άρθρου 257 παρ. 2 ΑΚ, η οποία ορίζει ότι, όταν πάψει η αναστολή, η προθεσμία συνεχίζεται, αλλά σε καμία περίπτωση δεν συμπληρώνεται πριν περάσουν έξι μήνες.

Δεδομένου, όμως, ότι η προθεσμία αποποίησης της κληρονομιάς είναι τεσσάρων μηνών, ήτοι μικρότερη του εξαμήνου, γίνεται δεκτό ότι μετά το πέρας της αναστολής αυτή δεν συμπληρώνεται προ της παρόδου όχι έξι, αλλά τεσσάρων μηνών.

Περαιτέρω γίνεται δεκτό ότι κατά το χρονικό διάστημα από την υποβολή της αίτησης στο Δικαστήριο για την παροχή άδειας για αποποίηση κληρονομιάς, που θα γίνει για λογαριασμό ανηλίκου, και μέχρι δημοσιεύσεως της σχετικής οριστικής απόφασης η προθεσμία προς αποποίηση αναστέλλεται κατ` άρθρο 255 εδ. α’ ΑΚ λόγω ανωτέρας βίας, καθώς η αποποίηση της κληρονομιάς που θα γίνει από τον νόμιμο εκπρόσωπο του ανηλίκου εξαρτάται από γεγονός μη δυνάμενο να αποτραπεί ακόμη και με την λήψη μέτρων άκρας επιμελείας και συνέσεως εκ μέρους του τελευταίου, και δη από την παροχή άδειας εκ μέρους του δικαστηρίου, της οποίας μη υπαρχούσης δεν χωρεί νομοτύπως για τον ανήλικο αποποίηση κληρονομιάς (ΑΠ 338/2004 ΝοΒ 2005.463).