Άρειος Πάγος & Νόμος Κατσέλη: Λύτρωση ή νέα ψευδαίσθηση για τους δανειολήπτες;

Εισαγωγή – Πολύς θόρυβος, λίγη βεβαιότητα

Τις τελευταίες ημέρες έχει ξεσπάσει έντονος δημόσιος διάλογος γύρω από την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Άρειος Πάγος που αφορά δάνεια υπαγμένα στον νόμο Κατσέλη (ν. 3869/2010).

Οι τίτλοι μιλούν για «ανατροπή», «ελάφρυνση εκατοντάδων χιλιάδων δανειοληπτών», ακόμη και για «δημοσιονομικό σοκ». Όμως υπάρχει ένα κρίσιμο πρόβλημα:

Το σκεπτικό της απόφασης δεν έχει ακόμη καθαρογραφεί.

Και αυτό σημαίνει ότι, επί της ουσίας, κανείς δεν γνωρίζει με ακρίβεια τι ακριβώς αποφάσισε το Δικαστήριο.

---

Τι λένε μέχρι τώρα τα δημοσιεύματα

Σύμφωνα με πληροφορίες που διακινούνται από διαφορετικά – ακόμη και αντίθετα πολιτικά – μέσα ενημέρωσης, η απόφαση φέρεται να αφορά τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στις δικαστικές ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη.

Η κυρίαρχη εκτίμηση είναι ότι:

• ο εκτοκισμός δεν γίνεται επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου,
• αλλά επί της μηνιαίας δόσης που όρισε η δικαστική απόφαση.

Αν αυτό επιβεβαιωθεί στο τελικό σκεπτικό, πράγματι πρόκειται για ουσιαστική ελάφρυνση για χιλιάδες δανειολήπτες.

Όμως προς το παρόν, μιλάμε για εκτιμήσεις – όχι δεσμευτική ερμηνεία.

---

Γιατί χρειάζεται επιφύλαξη (και όχι πανηγυρισμοί)

Η εμπειρία των τελευταίων δεκαπέντε ετών διδάσκει ότι:

• πολλές «μεγάλες αποφάσεις» αποδείχθηκαν πολύ πιο περιορισμένες στην εφαρμογή τους,
• το πραγματικό τους εύρος φάνηκε μόνο όταν άρχισαν να εφαρμόζονται από servicers, τράπεζες και δικαστήρια.

Χωρίς το πλήρες σκεπτικό:

• δεν ξέρουμε αν η κρίση αφορά όλες τις ρυθμίσεις ή συγκεκριμένες κατηγορίες,
• δεν γνωρίζουμε αν θα έχει αναδρομική εφαρμογή,
• δεν είναι σαφές αν δεσμεύει αυτόματα τα χαρτοφυλάκια των funds ή αν θα ανοίξει νέο κύκλο δικαστικών διαφορών.

---

Οι δανειολήπτες: ανάμεσα στην ελπίδα και την καχυποψία

Για εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες που βρίσκονται επί χρόνια σε καθεστώς δικαστικής ρύθμισης, η είδηση δημιουργεί ελπίδα. Και δικαίως.

Όμως υπάρχει και εύλογη καχυποψία:

• Πόσες φορές στο παρελθόν η «δικαστική προστασία» μετατράπηκε σε λογιστικό τέχνασμα;
• Πόσες φορές η πράξη διέψευσε τη θεωρία;

Η κοινωνία έχει μάθει να περιμένει το αποτέλεσμα, όχι τον τίτλο.

---

Οι «αόρατοι» της συζήτησης: οι συνεπείς δανειολήπτες

Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά, σχεδόν απούσα από τη δημόσια συζήτηση: οι συνεπείς δανειολήπτες. Εκείνοι που, παρά δυσκολίες, συνέχισαν να εξυπηρετούν τα δάνειά τους κανονικά, πληρώνοντας τόκους υπολογισμένους επί του συνόλου του κεφαλαίου, χωρίς δικαστική προστασία, χωρίς «κούρεμα» και χωρίς ρυθμίσεις.

Για αυτούς, η ενδεχόμενη νέα ερμηνεία δημιουργεί ένα εύλογο ερώτημα δικαιοσύνης: είναι θεμιτό να επιβραβεύεται εκ των υστέρων η αδυναμία πληρωμής, ενώ η συνέπεια να μην αναγνωρίζεται με κανέναν τρόπο; Αν πράγματι ισχύσει ένας ευνοϊκότερος τρόπος εκτοκισμού μόνο για όσους προσέφυγαν δικαστικά, τότε δεν πρόκειται απλώς για κοινωνική προστασία, αλλά για μια άνιση μεταχείριση που, έστω έμμεσα, μεταφέρει το βάρος στους συνεπείς.

Το ερώτημα δεν είναι αν οι υπερχρεωμένοι χρειάζονταν στήριξη — αυτό είναι δεδομένο. Το ερώτημα είναι αν το σύστημα μπορεί να θεωρείται δίκαιο όταν η συνέπεια δεν ανταμείβεται και η υπαγωγή σε καθεστώς αδυναμίας αποδεικνύεται εκ των υστέρων ευνοϊκότερη. Και αυτό είναι ένα θεσμικό ζήτημα που ξεπερνά τη συγκεκριμένη απόφαση και αγγίζει την ίδια την έννοια της ισότητας ενώπιον των οικονομικών κανόνων.

---

Το άλλο μέτωπο: Τράπεζες, funds και «Ηρακλής»

Η έντονη κινητικότητα στο οικονομικό επιτελείο δεν είναι τυχαία. Αν τελικά περιορίζονται οι αναμενόμενες εισπράξεις από δάνεια νόμου Κατσέλη:

• ανατρέπονται επιχειρησιακά πλάνα,
• επηρεάζονται τιτλοποιήσεις,
• τίθεται θέμα κρατικών εγγυήσεων στο πλαίσιο του «Ηρακλή».

Όλα αυτά, όμως, εξαρτώνται από μια απόφαση που ακόμη δεν έχει μιλήσει πλήρως.

---

Λύτρωση ή Ψευδαίσθηση;

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η απόφαση είναι «καλή» ή «κακή».
Το ερώτημα είναι αν:

• θα εφαρμοστεί καθαρά και ενιαία,
• θα προστατεύσει ουσιαστικά τους δανειολήπτες,
• ή αν θα αφήσει χώρο για νέες ερμηνευτικές ακροβασίες.

Μέχρι τότε, κάθε βεβαιότητα είναι πρόωρη.

---

Συμπέρασμα

Η απόφαση του Αρείου Πάγου μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής.
Μπορεί όμως και να αποδειχθεί άλλη μία υπόσχεση που θα εξαντληθεί στα πρωτοσέλιδα.

Μέχρι να δούμε το πλήρες σκεπτικό, το μόνο θεσμικά υπεύθυνο συμπέρασμα είναι ένα:

Λιγότεροι πανηγυρισμοί – περισσότερη αναμονή.

---

FAQ

Έχει δημοσιευθεί το πλήρες σκεπτικό της απόφασης;
Όχι, μέχρι στιγμής όχι.

Είναι σίγουρη η μείωση τόκων για όλους τους δανειολήπτες;
Όχι, πρόκειται για εκτιμήσεις έως ότου δημοσιευθεί το σκεπτικό.

Αφορά όλα τα δάνεια του νόμου Κατσέλη;
Δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί.

Πρέπει να αλλάξει κάτι άμεσα ο δανειολήπτης;
Όχι, συνιστάται αναμονή μέχρι την επίσημη δημοσίευση.

---

Ζητήστε εξειδικευμένη νομική καθοδήγηση πριν δημιουργηθούν μη αναστρέψιμα τετελεσμένα.

Κάθε υπόθεση τέτοιου είδους έχει ιδιαιτερότητες ιδίως με τις αλλαγές που επήλθαν σε αυτές. Κλείστε online ραντεβού και λάβετε καθοδήγηση προσαρμοσμένη στη δική σας περίπτωση.