Η αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου με τον Ν. 5303/2026 δεν αφορά μόνο τις κληρονομίες που θα επαχθούν μετά την έναρξη εφαρμογής του νέου δικαίου. Μία από τις πλέον ουσιαστικές και πρακτικά σημαντικές καινοτομίες του νόμου βρίσκεται στις μεταβατικές του διατάξεις.

Για πρώτη φορά, ο νομοθέτης επιτρέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, σε πρόσωπα που είχαν ήδη καταστεί κληρονόμοι κατά το προϊσχύον δίκαιο και είχαν απολέσει το δικαίωμα αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής, να αποκτήσουν εκ νέου τη δυνατότητα αυτή μέσα σε ειδική μεταβατική προθεσμία. Η ρύθμιση αυτή μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για κληρονόμους που κινδυνεύουν να ευθύνονται απεριόριστα για σημαντικά χρέη του κληρονομουμένου.

Ωστόσο, η νέα διάταξη δεν εφαρμόζεται αδιακρίτως. Η ορθή ερμηνεία της απαιτεί προσεκτική εξέταση της ημερομηνίας θανάτου, της νομικής κατάστασης της κληρονομίας, της μέχρι σήμερα συμπεριφοράς του κληρονόμου, καθώς και τυχόν ήδη εκκρεμών διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης.

Στο άρθρο αυτό αναλύουμε ποιους πραγματικά αφορά η μεταβατική διάταξη, ποιες προϋποθέσεις πρέπει να συντρέχουν, ποια είναι τα κρίσιμα χρονικά όρια και ποια πρακτικά βήματα οφείλει να ακολουθήσει ο κληρονόμος ώστε να αξιοποιήσει αποτελεσματικά τη νέα προστασία που εισάγει ο Ν. 5303/2026.

Οι βασικές προϋποθέσεις εφαρμογής

Από τον συνδυασμό της μεταβατικής διάταξης και του νέου καθεστώτος προκύπτουν σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

1. Ο θάνατος πρέπει να έχει επέλθει πριν από την έναρξη εφαρμογής του νέου κληρονομικού δικαίου

Η μεταβατική ρύθμιση αφορά κληρονομίες που έχουν ήδη επαχθεί με βάση το προϊσχύον δίκαιο και όχι όσες θα επαχθούν μετά την έναρξη ισχύος του νέου Πέμπτου Βιβλίου του Αστικού Κώδικα. Η λειτουργία της είναι θεραπευτική και όχι γενικά αναδρομική.

2. Ο κληρονόμος να έχει ήδη απολέσει τη δυνατότητα αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής.

Η διάταξη δεν απευθύνεται σε όσους εξακολουθούν να βρίσκονται εντός των κανονικών προθεσμιών του νόμου.

Αντιθέτως, στοχεύει κυρίως σε πρόσωπα που:

• άφησαν να παρέλθει η νόμιμη προθεσμία,
• θεωρήθηκαν ότι αποδέχθηκαν την κληρονομία χωρίς ευεργέτημα,
• σήμερα ευθύνονται προσωπικά για τα χρέη του κληρονομουμένου.

Ακριβώς γι’ αυτούς προβλέπεται η έκτακτη δυνατότητα ενεργοποίησης της διαδικασίας απογραφής μέσα στο ειδικό μεταβατικό εξάμηνο που προβλέπει ο νόμος.

3. Να τηρηθεί η νέα μεταβατική προθεσμία

Η νέα δυνατότητα δεν είναι διαρκής.

Ο νομοθέτης όρισε ειδική αποκλειστική προθεσμία, εντός της οποίας πρέπει να κινηθεί η σχετική διαδικασία. Μετά την πάροδο της προθεσμίας αυτής, η μεταβατική ευεργετική ρύθμιση παύει να μπορεί να αξιοποιηθεί.

Αυτό σημαίνει ότι οι ενδιαφερόμενοι δεν πρέπει να θεωρήσουν ότι η νέα προστασία μπορεί να ενεργοποιηθεί οποτεδήποτε στο μέλλον.

Η προθεσμία αυτή είναι έως και την 22 Νοεμβρίου 2026, ήτοι 6 μήνες από την έναρξη εφαρμογής του νόμου.

Ποιοι κατά κανόνα μπορούν να υπαχθούν

Στην πράξη, η μεταβατική διάταξη αναμένεται να αφορά κυρίως τις ακόλουθες κατηγορίες:

✔ τον σύζυγο που αποδέχθηκε σιωπηρά την κληρονομία χωρίς να γνωρίζει την πραγματική έκταση των οφειλών,

✔ τα ενήλικα τέκνα που άφησαν να παρέλθει η προθεσμία θεωρώντας ότι η κληρονομία ήταν θετική,

✔ συγγενείς που πληροφορήθηκαν χρόνια αργότερα την ύπαρξη σημαντικών φορολογικών ή τραπεζικών χρεών,

✔ κληρονόμους επιχειρηματιών, στους οποίους εμφανίσθηκαν μεταγενέστερα εταιρικές εγγυήσεις ή δικαστικές απαιτήσεις μεγάλης αξίας.

Ποιες περιπτώσεις δεν καλύπτονται

Εξίσου σημαντικό είναι να διευκρινιστεί ποιους δεν προστατεύει η νέα διάταξη.

Κατά την ερμηνεία μας, δεν μπορεί να γίνει επίκλησή της:

❌ από πρόσωπο που έχει ήδη αποποιηθεί νόμιμα την κληρονομία,

❌ από πρόσωπο που δεν απέκτησε ποτέ κληρονομικό δικαίωμα,

❌ για να ανατραπούν αμετάκλητες δικαστικές κρίσεις που δεν σχετίζονται με το καθεστώς του ευεργετήματος,

❌ για να θεραπευθούν διαδικαστικές παραλείψεις άσχετες με την απογραφή,

❌ ως γενικός μηχανισμός απαλλαγής από κάθε κληρονομικό χρέος.

Η διάταξη δεν διαγράφει τις οφειλές ούτε καθιστά ανενεργά τα δικαιώματα των δανειστών. Εκείνο που επιδιώκει είναι, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, να αποκαταστήσει τον περιορισμό της ευθύνης του κληρονόμου μέχρι την αξία της κληρονομίας.

Πίνακας πρακτικής εφαρμογής

Περίπτωση	Υπάγεται στη μεταβατική διάταξη;
Έχασα την προθεσμία πριν από χρόνια και σήμερα μου ζητούν χρέη του θανόντος	Πιθανόν ναι, εφόσον πληρούνται οι ειδικές προϋποθέσεις του άρθρου 33 παρ. 8.
Έχω ήδη αποποιηθεί εμπρόθεσμα	Όχι.
Δεν είμαι κληρονόμος	Όχι.
Η κληρονομία επάγεται μετά την έναρξη ισχύος του νέου δικαίου	Εφαρμόζεται το νέο καθεστώς και όχι η μεταβατική διάταξη.
Βρίσκομαι ακόμη μέσα στις κανονικές προθεσμίες του νέου δικαίου	Δεν απαιτείται επίκληση της μεταβατικής ρύθμισης.

---

Κλείστε ραντεβού για εξατομικευμένη νομική καθοδήγηση

Κάθε υπόθεση έχει ιδιαιτερότητες που χρήζουν προσοχής. Κλείστε online ραντεβού και λάβετε καθοδήγηση προσαρμοσμένη στη δική σας περίπτωση.

---

Law 5303/2026: The Transitional Right to Accept an Inheritance with the Benefit of Inventory – Perhaps the Most Significant Protection for Heirs Already Burdened with Inheritance Debts

The reform of Greek inheritance law introduced by Law 5303/2026 does not concern only inheritances that will devolve after the new legal framework enters into force. One of the most substantial and practically significant innovations of the new legislation is found in its transitional provisions.

For the first time, the legislator allows, under specific conditions, individuals who had already become heirs under the previous legal regime and had lost the right to accept an inheritance with the benefit of inventory to regain that opportunity within a special transitional period. This provision may prove decisive for heirs who would otherwise face unlimited personal liability for substantial debts of the deceased.

However, the new provision does not apply indiscriminately. Its proper interpretation requires careful consideration of the date of death, the legal status of the inheritance, the heir’s previous conduct, and any pending enforcement proceedings.

In this article, we examine who is actually covered by the transitional provision, the legal requirements that must be satisfied, the applicable time limits, and the practical steps heirs should take in order to benefit from the new protection introduced by Law 5303/2026.

---

Basic Requirements for the Application of the Transitional Provision

A combined interpretation of the transitional provision and the new legal framework reveals that the following cumulative requirements must be satisfied.

1. The deceased must have passed away before the entry into force of the new inheritance law.

The transitional provision applies to inheritances that devolved under the previous legal regime and not to inheritances opening after the entry into force of the new Book Five of the Greek Civil Code. Its purpose is remedial rather than generally retroactive.

---

2. The heir must have already lost the right to accept the inheritance with the benefit of inventory.

This is the key element of the new provision.

It is not intended for heirs who are still within the ordinary statutory deadlines.

Instead, it primarily targets persons who:

• allowed the statutory deadline to expire,
• were deemed to have accepted the inheritance without the benefit of inventory,
• are currently personally liable for the debts of the deceased.

It is precisely for these heirs that the legislator provides an exceptional opportunity to initiate the inventory procedure during the special six-month transitional period established by the new law.

---

3. The new transitional deadline must be observed.

The new right is not permanent.

The legislator has established a special mandatory deadline within which the relevant procedure must be initiated. Once this deadline expires, the beneficial transitional protection can no longer be invoked.

Accordingly, interested heirs should not assume that this protection may be exercised at any time in the future.

The relevant deadline expires on 22 November 2026, namely six months after the entry into force of the new legislation.

---

Who May Generally Benefit from the Transitional Provision?

In practice, the transitional provision is expected to benefit mainly the following categories of heirs:

✔ A surviving spouse who tacitly accepted the inheritance without being aware of the actual extent of the deceased’s liabilities.

✔ Adult children who allowed the statutory deadline to expire because they believed that the inheritance contained only positive assets.

✔ Relatives who became aware, years later, of substantial tax liabilities or bank debts left by the deceased.

✔ Heirs of business owners where corporate guarantees, contingent liabilities, or significant litigation claims emerged only after the inheritance had been accepted.

---

Which Cases Are Not Covered?

It is equally important to clarify who cannot benefit from the new provision.

In our legal opinion, the transitional provision cannot be relied upon:

❌ by a person who has already validly renounced the inheritance,

❌ by a person who never acquired inheritance rights,

❌ in order to overturn final and irrevocable court judgments unrelated to the benefit of inventory,

❌ to remedy procedural omissions unrelated to the inventory procedure,

❌ as a general mechanism for avoiding all inheritance debts.

The provision does not eliminate the debts themselves, nor does it extinguish the creditors’ rights. Its purpose is solely, where the statutory requirements are fulfilled, to restore the limitation of the heir’s liability to the value of the inherited estate.

---

Practical Application Table

Situation	Covered by the Transitional Provision?
I lost the statutory deadline years ago and creditors are now claiming the deceased’s debts from me.	Possibly yes, provided that the specific requirements of Article 33(8) of Law 5303/2026 are satisfied.
I have already validly renounced the inheritance.	No.
I am not an heir.	No.
The inheritance devolves after the entry into force of the new inheritance law.	The new legal regime applies, not the transitional provision.
I am still within the ordinary statutory deadlines under the new law.	There is no need to rely on the transitional provision.