🧩 Σύνοψη Υπόθεσης

Η απόφαση της Ολομέλειας του Συμβούλιο της Επικρατείας (392/2026) εκδόθηκε κατόπιν αίτησης ακύρωσης κατά διοικητικής πράξης που προσαρμόζει τα ληξιαρχικά δεδομένα στον ν. 5089/2024.

Οι αιτούντες αμφισβήτησαν τη συνταγματικότητα:

• της αναγνώρισης γάμου μεταξύ ομόφυλων προσώπων
• της συνακόλουθης δυνατότητας υιοθεσίας

Η Ολομέλεια απέρριψε την αίτηση, κρίνοντας τις ρυθμίσεις συνταγματικά ανεκτές.

---

⚖️ Το Κεντρικό Νομικό Ζήτημα

Το βασικό ερώτημα που απασχόλησε το Δικαστήριο ήταν:

👉 Αν το άρθρο 21 παρ. 1 του Συντάγματος επιτρέπει την επέκταση του γάμου και της υιοθεσίας σε ομόφυλα ζευγάρια

και συναφώς:

• αν παραβιάζεται η αρχή της ισότητας
• αν θίγεται το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού

---

🧠 Το Σκεπτικό της Πλειοψηφίας

Η πλειοψηφία έκρινε ότι:

• Ο γάμος ως θεσμός εξελίσσεται κοινωνικά και νομικά
• Το Σύνταγμα δεν περιορίζει τον γάμο σε ετερόφυλα ζευγάρια
• Η οικογένεια προστατεύεται σε πολλαπλές μορφές
• Η υιοθεσία διασφαλίζεται μέσω:
  • κοινωνικών ελέγχων
  • δικαστικής κρίσης

👉 Συνεπώς:
Δεν παραβιάζεται ούτε το άρθρο 21 Σ ούτε η αρχή της ισότητας.

---

🔍 Η Μειοψηφία

Η μειοψηφία ανέπτυξε μία σαφώς πιο αυστηρή συνταγματική προσέγγιση:

1. Ιστορική έννοια του γάμου

Υποστήριξε ότι:

• Ο γάμος έχει καθορισμένο ιστορικό και νομικό περιεχόμενο
• Το οποίο συνδέεται με ένωση ετεροφύλων

👉 Άρα η επέκταση αλλοιώνει τη συνταγματική έννοια του θεσμού

---

2. Επάρκεια συμφώνου συμβίωσης

Κατά τη μειοψηφία:

• Υπήρχε ήδη ισοδύναμη νομική προστασία
• Δεν υπήρχε υποχρέωση επέκτασης του γάμου

👉 Συνεπώς η ρύθμιση ήταν περιττή από συνταγματική άποψη

---

3. Ζήτημα ισότητας (αντίστροφη προσέγγιση)

Ενδιαφέρον σημείο:

👉 Η μειοψηφία θεωρεί ότι η ίδια μεταχείριση άνισων καταστάσεων
(ετερόφυλων και ομόφυλων σχέσεων) μπορεί να παραβιάζει την ισότητα.

---

4. Υιοθεσία και έλλειψη επαρκών μελετών

Η πιο αυστηρή κριτική:

• Δεν υπήρχαν, κατά τη γνώμη της:
  • επαρκείς μακροχρόνιες επιστημονικές μελέτες
• Δεν αποδεικνύεται πλήρως:
  • η επίδραση στο παιδί

👉 Άρα τίθεται ζήτημα:

• προστασίας παιδικής ηλικίας
• βέλτιστου συμφέροντος

---

⚖️ Νομική Υπαγωγή (βήμα – βήμα)

1. Εφαρμοστέες διατάξεις

• Άρθρο 21 Σ (οικογένεια)
• Άρθρο 4 Σ (ισότητα)
• Άρθρο 5 Σ (ελεύθερη ανάπτυξη προσωπικότητας)
• ΕΣΔΑ άρθρα 8 & 12

---

2. Κρίσιμος συλλογισμός

Το Δικαστήριο δέχθηκε ότι:

• Το Σύνταγμα δεν επιβάλλει στατική ερμηνεία
• Ο νομοθέτης διαθέτει ευρύ περιθώριο εκτίμησης

---

3. Εφαρμογή στην υπόθεση

• Ο γάμος επεκτείνεται → δεν καταργείται ο παραδοσιακός
• Η υιοθεσία → ελέγχεται εξατομικευμένα

---

4. Συμπέρασμα

👉 Οι ρυθμίσεις:

• δεν υπερβαίνουν τα συνταγματικά όρια
• είναι επιτρεπτές

---

🧠 Πώς οδηγήθηκε το Δικαστήριο σε αυτή την κρίση

Το ΣτΕ κινήθηκε με τη λογική:

• Δεν ελέγχει την πολιτική σκοπιμότητα
• Ελέγχει μόνο:
  👉 αν ο νομοθέτης υπερέβη τα όρια

Διαπιστώνοντας ότι:

• υπάρχει διεθνής τάση
• δεν αποκλείεται καμία κατηγορία πολιτών

👉 επέλεξε συντηρητικό έλεγχο (judicial restraint)

---

🪶 Ασκηθείσα πολιτική Κριτική

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η νομοθετική επιλογή συνοδεύτηκε από δημόσιες διαβεβαιώσεις περί «ορίων» της ρύθμισης, οι οποίες, υπό το φως της νομολογιακής εξέλιξης, αποδεικνύονται μάλλον περισσότερο πολιτικές παρά νομικά δεσμευτικές.

Η απόφαση επιβεβαιώνει ότι:

👉 όταν ένας θεσμός εισάγεται στο νομικό σύστημα,
οι έννομες συνέπειές του εξελίσσονται αναπόφευκτα εντός του δικαίου

και τελικώς κρίνονται από τα δικαστήρια — όχι από τις αρχικές πολιτικές εξαγγελίες.

---

📊 FAQ

Είναι συνταγματικός ο γάμος ομόφυλων ζευγαριών;

Ναι, σύμφωνα με τη ΣτΕ 392/2026.

Επιτρέπεται η υιοθεσία;

Ναι, υπό τις ίδιες προϋποθέσεις με τα ετερόφυλα ζευγάρια.

Υπάρχει αντίθετη άποψη;

Ναι — ισχυρή μειοψηφία με διαφορετική συνταγματική ερμηνεία.

Τι σημαίνει πρακτικά;

Ότι το πλαίσιο ισχύει κανονικά και εφαρμόζεται πλήρως.

---

Συμπερασματικά

Η απόφαση ΣτΕ Ολομ. 392/2026 έκρινε ότι η θέσπιση, με τον ν. 5089/2024, του πολιτικού γάμου μεταξύ προσώπων του ιδίου φύλου και η δυνατότητα υιοθεσίας από έγγαμα ομόφυλα ζευγάρια είναι συνταγματικά επιτρεπτές.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι το άρθρο 21 παρ. 1 του Συντάγματος δεν επιβάλλει περιορισμό του γάμου αποκλειστικά σε ετερόφυλα ζευγάρια και ότι η προστασία της οικογένειας εκτείνεται σε σύγχρονες μορφές οικογενειακής ζωής. Παράλληλα, τόνισε ότι η υιοθεσία ελέγχεται σε κάθε περίπτωση με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, χωρίς διάκριση λόγω φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισμού των γονέων.

Η μειοψηφία υποστήριξε ότι ο συνταγματικός θεσμός του γάμου έχει ιστορικά καθορισμένο περιεχόμενο ως ένωση ετεροφύλων και ότι δεν προκύπτει επαρκής επιστημονική τεκμηρίωση για τις συνέπειες της υιοθεσίας από ομόφυλα ζευγάρια.

👉 Συμπέρασμα: Η απόφαση επιβεβαιώνει το ευρύ περιθώριο του νομοθέτη να ρυθμίζει τον θεσμό του γάμου και της οικογένειας, υπό τον έλεγχο των συνταγματικών ορίων.

---