«Αυτοματοποιημένη Πτώχευση;» – Τι Έκρινε το Δικαστήριο για την Πτώχευση Μικρού Αντικειμένου

🔎 Σύνοψη της Υπόθεσης

Φυσικό πρόσωπο, εργαζόμενο ως εργάτης γης, υπέβαλε αίτηση πτώχευσης μικρού αντικειμένου μέσω του Ηλεκτρονικού Μητρώου Φερεγγυότητας, επικαλούμενο μόνιμη και γενική αδυναμία πληρωμών. Το συνολικό ύψος των οφειλών του υπερέβαινε το 1.000.000 ευρώ, ενώ τα ετήσια εισοδήματά του ήταν ιδιαίτερα περιορισμένα.

Πρωτοδίκως, η αίτηση έγινε δεκτή και ο αιτών κηρύχθηκε σε πτώχευση. Το Ελληνικό Δημόσιο άσκησε έφεση, προβάλλοντας λόγους περί αναρμοδιότητας, εκπρόθεσμης αίτησης, αντισυνταγματικότητας της «αυτοματοποιημένης διαδικασίας» και καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος.

Το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο απέρριψε στο σύνολό της την έφεση και επικύρωσε την κήρυξη της πτώχευσης. Έκρινε ότι το αρμόδιο Δικαστήριο προσδιορίζεται βάσει του ΠΔ 17/2023, ότι η 30ήμερη προθεσμία του άρθρου 79 Ν. 4738/2020 δεν συνεπάγεται απαράδεκτο σε περίπτωση καθυστέρησης, ότι η «αυτοματοποιημένη διαδικασία» είναι συνταγματική και ότι δεν συντρέχει καταχρηστική άσκηση δικαιώματος.

Διαπιστώθηκε ότι ο αιτών είχε συνολικές οφειλές άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ και μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα που δεν επέτρεπε εξυπηρέτηση. Εφαρμόστηκε το τεκμήριο παύσης πληρωμών. Κρίθηκε ότι υπήρχε επαρκής ρευστοποιήσιμη περιουσία για τα έξοδα πτώχευσης.

---

Ανάλυση: Πτώχευση Μικρού Αντικειμένου και Νομολογιακή Ερμηνεία

1️⃣ Η φύση της διαδικασίας – Εκουσία δικαιοδοσία

Η διαδικασία πτώχευσης μικρού αντικειμένου εντάσσεται στην εκουσία δικαιοδοσία. Δεν υφίσταται αντιδικία με την κλασική έννοια, αλλά συμμετοχή ενδιαφερομένων.

Το Δικαστήριο έκρινε ότι ακόμη και αν η έφεση δεν απευθυνόταν τυπικά σε όλους τους μετέχοντες, δεν υπήρχε δικονομικό απαράδεκτο εφόσον είχε πραγματοποιηθεί νόμιμη κοινοποίηση και δεν προέκυπτε βλάβη.

---

2️⃣ Αρμοδιότητα στις πτωχεύσεις μικρού αντικειμένου

Το κρίσιμο ερώτημα ήταν ποιο δικαστήριο είχε αρμοδιότητα.

Το Δικαστήριο εφάρμοσε:

• άρθρο 172 Ν. 4738/2020
• ΠΔ 17/2023

Η πτωχευτική αρμοδιότητα ανήκει στο μεγαλύτερο πρώην Ειρηνοδικείο της περιφέρειας του Πρωτοδικείου και όχι απαραίτητα στο κατά τόπο κατοικίας. Επομένως, η αρμοδιότητα κρίθηκε ορθά θεμελιωμένη.

---

3️⃣ Η 30ήμερη προθεσμία του άρθρου 79 Ν. 4738/2020

Το Δημόσιο υποστήριξε ότι η αίτηση ήταν εκπρόθεσμη.

Το Δικαστήριο έκρινε:

• Η προθεσμία των 30 ημερών είναι υποχρέωση του οφειλέτη.
• Η παραβίασή της δεν συνεπάγεται απαράδεκτο.
• Ενδεχόμενη καθυστέρηση μπορεί να αξιολογηθεί στο στάδιο της απαλλαγής (άρθρο 193 Ν. 4738/2020).

Άρα, δεν αποτελεί λόγο απόρριψης της αίτησης.

---

4️⃣ Η «αυτοματοποιημένη διαδικασία» και η συνταγματικότητα

Η διαδικασία προβλέπει ότι αν δεν ασκηθεί κύρια παρέμβαση εντός 30 ημερών, η αίτηση γίνεται δεκτή με διαπίστωση παρέλευσης προθεσμίας.

Το Δικαστήριο έλαβε ενδιάμεση θέση:

• Ελέγχεται το παραδεκτό και η νομική βασιμότητα.
• Οι πραγματικοί ισχυρισμοί θεωρούνται αποδεδειγμένοι ελλείψει αντιδικίας.
• Εξετάζεται αυτεπαγγέλτως η επάρκεια περιουσίας.

Κρίθηκε ότι η ρύθμιση είναι συνταγματική, καθώς υπηρετεί:

• την ανθρώπινη αξιοπρέπεια,
• την αρχή του κοινωνικού κράτους,
• την ανάγκη δεύτερης ευκαιρίας.

---

5️⃣ Καταχρηστικότητα και άρθρο 281 ΑΚ

Η επίκληση καταχρηστικότητας απορρίφθηκε.

Η άσκηση αίτησης πτώχευσης αποτελεί δικαίωμα που παρέχεται από ουσιαστικό νόμο. Δεν εφαρμόζεται το άρθρο 281 ΑΚ σε δικονομική πράξη.

Τυχόν δόλια συμπεριφορά εξετάζεται μόνο στο στάδιο απαλλαγής.

---

6️⃣ Η ουσιαστική προϋπόθεση: Παύση πληρωμών

Το Δικαστήριο διαπίστωσε:

• Οφειλές άνω του 1.000.000 ευρώ.
• Μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα περίπου 1.558 ευρώ.
• Αδυναμία εξυπηρέτησης για διάστημα άνω των 6 μηνών.
• Επάρκεια ρευστοποιήσιμης περιουσίας για κάλυψη εξόδων.

Εφαρμόστηκε το τεκμήριο παύσης πληρωμών του άρθρου 176 Ν. 4738/2020.

Η ημερομηνία παύσης προσδιορίστηκε στην ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης.

---

📜 Το Ισχύον Νομικό Πλαίσιο και η Υπαγωγή Βήμα προς Βήμα

Βήμα 1: Πτωχευτική ικανότητα

Ο αιτών είναι φυσικό πρόσωπο – υπάγεται στο άρθρο 76 Ν. 4738/2020.

Βήμα 2: Κατάσταση παύσης πληρωμών

Αποδείχθηκε μόνιμη και γενική αδυναμία (άρθρο 176).

Βήμα 3: Υποβολή αίτησης στο ΗΜΦ

Τηρήθηκε η διαδικασία άρθρων 173–174.

Βήμα 4: Έλεγχος επάρκειας περιουσίας

Υπήρχαν ελεύθερα ακίνητα και κινητά για κάλυψη εξόδων.

Βήμα 5: Κήρυξη πτώχευσης

Ορίστηκε εισηγητής και σύνδικος.

Βήμα 6: Μελλοντική απαλλαγή

Θα εξεταστεί μετά την παρέλευση 36 μηνών (άρθρο 192).

---

🧩 FAQ – Πτώχευση Μικρού Αντικειμένου

❓ Αν καταθέσω αίτηση μετά τις 30 ημέρες απορρίπτεται;

Όχι. Η καθυστέρηση δεν οδηγεί σε απαράδεκτο.

❓ Είναι αντισυνταγματική η «αυτοματοποιημένη» αποδοχή;

Όχι. Το Δικαστήριο ελέγχει το παραδεκτό και τη νομική βασιμότητα.

❓ Μπορεί να απορριφθεί για καταχρηστικότητα;

Όχι με βάση το άρθρο 281 ΑΚ.

❓ Τι γίνεται με την απαλλαγή;

Κρίνεται μεταγενέστερα από τον εισηγητή.

---

Οδηγός Πτώχευσης Μικρού Αντικειμένου (Ν. 4738/2020)

• Προϋποθέσεις κήρυξης
• Διαδικασία ΗΜΦ
• Ρόλος συνδίκου
• Αυτόματη απαλλαγή
• Προθεσμίες
• Δικαιώματα πιστωτών

---

Ζητήστε εξειδικευμένη νομική καθοδήγηση πριν δημιουργηθούν μη αναστρέψιμα τετελεσμένα.

Κάθε υπόθεση τέτοιου είδους έχει ιδιαιτερότητες ιδίως με τις αλλαγές που επήλθαν σε αυτές. Κλείστε online ραντεβού και λάβετε καθοδήγηση προσαρμοσμένη στη δική σας περίπτωση.