Πλήρης οδηγός πριν την άσκηση της αγωγής.

Μια ανεξόφλητη οφειλή, μια διαφωνία μεταξύ συγκληρονόμων ή μια διαφορά από σύμβαση χρειάζεται σωστή προετοιμασία από την πρώτη στιγμή. Ο Ν. 5344/2026 εισάγει τον Κώδικα Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών και προβλέπει, για συγκεκριμένες κατηγορίες υποθέσεων, εισαγωγική συνεδρία πριν από τη συζήτηση της αγωγής. Το πρώτο βήμα είναι να ελεγχθούν η φύση της διαφοράς, οι προθεσμίες και το χρονικό καθεστώς που εφαρμόζεται. Ακολουθούν η επιλογή διαδικασίας, η πρόσκληση της άλλης πλευράς και η κατάλληλη τεκμηρίωση της προσπάθειας επίλυσης.

Η συμμετοχή σε υποχρεωτική εισαγωγική συνεδρία δεν σημαίνει υποχρέωση να αποδεχθείτε συμβιβασμό.

Από πότε εφαρμόζονται οι αλλαγές;

Ο Ν. 5344/2026 δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 168/16.10.2026, αλλά οι βασικές ενότητες του νέου πλαισίου ενεργοποιούνται σε διαφορετικούς χρόνους.

Ρύθμιση	Έναρξη ισχύος που προβλέπει το άρθρο 217
Γενικές αρχές των άρθρων 1–14	1 Ιανουαρίου 2027
Νέο πλαίσιο διαιτησίας	1 Ιανουαρίου 2027, με ειδική εξαίρεση για το άρθρο 72 §8
Υποχρεωτική προδικαστική διαδικασία των άρθρων 15–19	1 Μαρτίου 2027
Βασικές διατάξεις της νέας διαμεσολάβησης	1 Μαρτίου 2027, με ειδικές εξαιρέσεις και μεταβατικές ρυθμίσεις
Νέο πλαίσιο δικαστικής μεσολάβησης, Μέρος Δ΄	16 Σεπτεμβρίου 2027

Επομένως, κατά τη σύνταξη του παρόντος, την 1η Νοεμβρίου 2026, η νέα υποχρεωτική προδικαστική διαδικασία δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ.

Η παρουσίαση που ακολουθεί εξηγεί τη διαδρομή που προβλέπει ο νέος Κώδικας. Για μια υπόθεση που ήδη εκκρεμεί, πρέπει να ελεγχθούν οι ειδικές μεταβατικές διατάξεις και οι ενέργειες που έχουν πραγματοποιηθεί.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο διάστημα από 1.3.2027 έως 15.9.2027: η έναρξη της υποχρεωτικής προδικαστικής διαδικασίας δεν συμπίπτει με την έναρξη του νέου Μέρους για τη δικαστική μεσολάβηση. Οι δύο διαδικασίες δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως ταυτόχρονα ενεργοποιούμενες.

Τι είναι η εναλλακτική επίλυση διαφορών;

Ο Κώδικας οργανώνει διαφορετικές μεθόδους αντιμετώπισης μιας διαφοράς. Η επιλογή τους εξαρτάται από το αντικείμενο της υπόθεσης, τη συμφωνία των μερών και τις ειδικές διατάξεις.

Διαδικασία	Ποιος συμμετέχει ως τρίτος	Πώς προκύπτει η λύση
Διαμεσολάβηση	Διαμεσολαβητής	Από συμφωνία των μερών
Δικαστική μεσολάβηση	Δικαστής-μεσολαβητής	Από συμφωνία των μερών, με τη συνδρομή του
Διαιτησία	Ένας ή περισσότεροι διαιτητές	Με δεσμευτική διαιτητική απόφαση
Δικαστική επίλυση	Αρμόδιο δικαστήριο	Με δικαστική απόφαση

Στη δικαστική μεσολάβηση, ο δικαστής βοηθά στην αναζήτηση συναινετικής λύσης. Δεν δικάζει τη συγκεκριμένη διαφορά στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας.

Η διαιτησία έχει διαφορετική λειτουργία: προϋποθέτει έγκυρη συμφωνία υπαγωγής και καταλήγει σε απόφαση. Δεν αποτελεί την προεπιλεγμένη εισαγωγική συνεδρία του άρθρου 16.

Αναλυτικά Βήματα της νέας διαδικασίας Εναλλακτικής επίλυσης της διαφοράς. Βήμα 1: οργανώστε την υπόθεση πριν επικοινωνήσετε με την άλλη πλευρά

Η πρώτη ενέργεια είναι η συγκρότηση ενός σύντομου, τεκμηριωμένου φακέλου.

Συγκεντρώστε:

• Τη σύμβαση και τις τυχόν τροποποιήσεις της.
• Αποδείξεις πληρωμών, τιμολόγια και τραπεζικές κινήσεις.
• Την ουσιώδη αλληλογραφία.
• Εξώδικα, προσκλήσεις και εκθέσεις επίδοσης.
• Τυχόν αγωγές, δικαστικές αποφάσεις ή προσωρινές διαταγές.
• Ένα χρονολόγιο με συγκεκριμένες ημερομηνίες.
• Σαφή περιγραφή του αποτελέσματος που ζητάτε.

Ο δικηγόρος σας θα ελέγξει αν υπάρχει ρήτρα διαμεσολάβησης, δικαστικής μεσολάβησης ή διαιτησίας ή παρέκτασης και ποια προθεσμία χρειάζεται άμεση προστασία.

Για μια επιχείρηση χρειάζεται επιπλέον να αποσαφηνιστεί ποιος την εκπροσωπεί και ποιος έχει εξουσία να συμφωνήσει και να υπογράψει.

Η έναρξη συζητήσεων δεν δικαιολογεί την παράβλεψη μιας προθεσμίας επίδοσης, κατάθεσης ή άσκησης δικαιώματος.

Βήμα 2: ελέγξτε αν η διαφορά υπάγεται στην υποχρεωτική διαδικασία

Το άρθρο 15 προσδιορίζει τις κατηγορίες που υπάγονται στην υποχρεωτική προδικαστική διαδικασία, εφόσον τα μέρη μπορούν να διαθέσουν το αντικείμενο της διαφοράς.

Με απλά λόγια, πρέπει να πρόκειται για ζήτημα για το οποίο επιτρέπεται να συμφωνήσουν νόμιμα.

Κατηγορία	Τι προβλέπει ο νέος Κώδικας
Οικογενειακές διαφορές	Υπάγονται οι οριζόμενες διαφορές του άρθρου 592 ΚΠολΔ, με ρητές εξαιρέσεις.
Περιουσιακές διαφορές ειδικής διαδικασίας	Υπάγονται οι διαφορές του άρθρου 614 ΚΠολΔ- Αποζημίωση από τροχαία ατυχήματα, με τις συγκεκριμένες εξαιρέσεις του άρθρου 15 §1β.
Κληρονομικές διαφορές	Υπάγονται οι διαφορές των άρθρων ΑΚ που απαριθμεί το άρθρο 15 §1γ.
Διαφορές τακτικής διαδικασίας	Υπάγονται οι διαφορές αρμοδιότητας Μονομελούς Πρωτοδικείου με αντικείμενο άνω των 20.000 ευρώ, καθώς και εκείνες αρμοδιότητας Πολυμελούς Πρωτοδικείου.
Συγκεκριμένες εταιρικές διαφορές	Υπάγονται οι διαφορές των διατάξεων του Ν. 4072/2012 που αναφέρει το άρθρο 15 §1ε–στ.
Συγκεκριμένες κτηματολογικές διαφορές με δημόσιους φορείς	Προβλέπεται αποκλειστικά υποχρεωτική εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης, κατά το άρθρο 15 §2.

Το ποσό των 20.000 ευρώ δεν είναι ενιαίο όριο για όλες τις κατηγορίες. Αφορά τη συγκεκριμένη περίπτωση της τακτικής διαδικασίας. Μια διαφορά μικρότερης αξίας μπορεί να χρειάζεται διαφορετικό έλεγχο λόγω του αντικειμένου της.

Ούτε αρκεί να χαρακτηριστεί μια υπόθεση γενικά «οικογενειακή» ή «κληρονομική». Χρειάζεται να εντοπιστεί η ακριβής αξίωση.

Ποιες εξαιρέσεις χρειάζονται προσοχή;

Το άρθρο 13 εξαιρεί, μεταξύ άλλων:

• Καταναλωτικές διαφορές που αφορούν υπηρεσίες κοινής ωφέλειας.
• Διαφορές που συνδέονται με ενδοοικογενειακή βία.
• Διαφορές με διάδικο αγνώστου διαμονής, με ειδική εξαίρεση για τη διαιτησία.
• Συγκεκριμένες κληρονομικές υποθέσεις, όπως κληρονομητήριο, σχολάζουσα κληρονομία και ικανοποίηση δανειστών της κληρονομίας.
• Υποθέσεις φορέων που εκπροσωπούνται από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, με τις ειδικές εξαιρέσεις που προβλέπονται για διαιτησία και κτηματολογική διαμεσολάβηση.

Η σωστή κατάταξη της διαφοράς προηγείται της αποστολής πρόσκλησης.

Βήμα 3: επιλέξτε διαδικασία και στείλτε κατάλληλη πρόσκληση

Στις διαφορές του άρθρου 15, το άρθρο 16 προβλέπει εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης ή δικαστικής μεσολάβησης, με συνεκτίμηση της διαφορετικής έναρξης εφαρμογής τους.

Η μέθοδος επιλέγεται με συμφωνία. Αν δεν υπάρχει συμφωνία, η προβλεπόμενη διαδρομή είναι η εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης.

Το μέρος που κινεί τη διαδικασία προσκαλεί την άλλη πλευρά με την αγωγή, ιδιαίτερο δικόγραφο ή άλλο πρόσφορο μέσο, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 17.

Η πρόσκληση πρέπει να περιέχει τουλάχιστον:

1. Συνοπτική περιγραφή της διαφοράς.
2. Πρόταση για τη μέθοδο επίλυσης.

Πρακτικά, χρειάζεται να διατηρείται αποδεικτικό της λήψης της πρόσκλησης, επειδή από αυτήν εξαρτώνται οι επόμενες προθεσμίες.

Πόσο χρόνο έχει ο αντίδικος να απαντήσει;

Ενέργεια	Προθεσμία του άρθρου 17 §2
Έγγραφη απάντηση στην προτεινόμενη μέθοδο	15 ημέρες από τη λήψη της πρόσκλησης
Απάντηση όταν ο προσκαλούμενος κατοικεί ή διαμένει στο εξωτερικό	30 ημέρες από τη λήψη της πρόσκλησης
Ολοκλήρωση εισαγωγικής συνεδρίας	Εντός 30 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας απάντησης

Αν η πρόταση δεν γίνει αποδεκτή ή παρέλθει η προθεσμία χωρίς απάντηση, η υπόθεση οδηγείται σε εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης.

Η σιωπή της άλλης πλευράς δεν της δίνει δικαίωμα να εμποδίσει επ’ αόριστον την εξέλιξη της υπόθεσης.

Βήμα 4: συμμετάσχετε στην εισαγωγική συνεδρία με σαφή προετοιμασία

Η εισαγωγική συνεδρία είναι το στάδιο ενημέρωσης και διερεύνησης της δυνατότητας επίλυσης.

Πριν συμμετάσχετε, πρέπει να έχετε συζητήσει με τον δικηγόρο σας:

• Ποια ακριβώς είναι η απαίτηση ή η άμυνά σας.
• Ποια στοιχεία την υποστηρίζουν.
• Ποια ζητήματα μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συμφωνίας.
• Ποιες προϋποθέσεις χρειάζεται μια συμφωνία για να εφαρμοστεί.
• Αν υπάρχει ανάγκη άμεσης δικαστικής προστασίας.

Η συμφωνία μπορεί να αφορά ολόκληρη τη διαφορά ή μέρος της. Μπορεί, για παράδειγμα, να ρυθμίσει την καταβολή μιας οφειλής, αφήνοντας άλλο αυτοτελές ζήτημα ανεπίλυτο.

Τι συμβαίνει αν ο αντίδικος δεν προσέλθει;

Κατά το άρθρο 18, όταν ένα μέρος έχει προσκληθεί νόμιμα και αδικαιολόγητα αρνείται να συμμετάσχει ή απέχει, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει χρηματική κύρωση:

• Από 100 έως 1.000 ευρώ, κατά τον γενικό κανόνα.
• Από 500 έως 1.000 ευρώ, στην ειδική περίπτωση εισαγωγικής συνεδρίας κτηματολογικής διαμεσολάβησης.

Η κύρωση δεν επιβάλλεται αυτόματα. Απαιτείται δικαστική κρίση και ειδική αιτιολογία. Η συμπεριφορά συνεκτιμάται και στη δικαστική δαπάνη.

Το ποσό της κύρωσης δεν αποτελεί αποζημίωση του αντιδίκου· εισπράττεται υπέρ του ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ.

Βήμα 5: εξασφαλίστε το σωστό πρακτικό για τη δικαστική συνέχεια

Αν δεν υπάρξει συμφωνία, πρέπει να αποτυπωθεί κατάλληλα η ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Το άρθρο 17 §5 προβλέπει τις περιπτώσεις στις οποίες η συζήτηση είναι παραδεκτή, με αναφορά σε πρακτικό μη επίτευξης συμφωνίας, προηγούμενη υπαγωγή σε εκούσια διαμεσολάβηση ή στο υπόμνημα του άρθρου 79.

Στη δικαστική μεσολάβηση εφαρμόζονται οι ειδικότεροι κανόνες των άρθρων 162 και 169 για το υπόμνημα και τα πρακτικά.

Μπορώ να καταθέσω αγωγή πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία;

Η κρίσιμη διάκριση είναι μεταξύ κατάθεσης της αγωγής και παραδεκτού της συζήτησής της.

Το άρθρο 16 συνδέει την τήρηση της εισαγωγικής συνεδρίας με το παραδεκτό της συζήτησης. Το άρθρο 17 επιτρέπει η πρόσκληση να περιλαμβάνεται στην αγωγή, ενώ το άρθρο 178 προβλέπει δυνατότητα έναρξης της διαδικασίας από την επίδοση της αγωγής.

Συνεπώς, δεν είναι ακριβές ότι «απαγορεύεται πάντοτε η κατάθεση αγωγής πριν από τη διαμεσολάβηση».

Παράλληλα, το άρθρο 179 εντάσσει την τήρηση της υποχρεωτικής προδικαστικής προσφυγής στις τυπικές παραλείψεις που μπορούν να αναπληρωθούν υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 227 ΚΠολΔ. Αυτό δεν αποτελεί λόγο να παραμεληθεί η έγκαιρη διαδικαστική προετοιμασία.

Τι γίνεται με την παραγραφή και τις προθεσμίες της δίκης;

Το άρθρο 17 §3 προβλέπει αναστολή της παραγραφής και της αποσβεστικής προθεσμίας από την κοινοποίηση της πρόσκλησης και την εισαγωγική συνεδρία.

Η αναστολή δεν σημαίνει ότι αρχίζει αυτομάτως από την αρχή μια νέα πλήρης προθεσμία.

Για τη δικαστική μεσολάβηση, το άρθρο 165 ρυθμίζει ειδικά την αναστολή από τη συγκατάθεση για την έναρξη της διαδικασίας και τη συνέχιση των προθεσμιών μετά την περάτωσή της.

Οι δικονομικές προθεσμίες χρειάζονται χωριστό έλεγχο. Το άρθρο 180, με την τροποποίηση του άρθρου 237 ΚΠολΔ, αναφέρει ρητά ότι η προθεσμία κατάθεσης προτάσεων δεν αναστέλλεται κατά το διάστημα της διαμεσολάβησης ή δικαστικής μεσολάβησης.

Προβλέπει επίσης ειδικό μηχανισμό απόσυρσης της υπόθεσης από το πινάκιο, ενημέρωσης του δικαστηρίου και επαναφοράς της όταν δεν επιτευχθεί συμφωνία.

Άρα, η φράση «συζητάμε εξωδικαστικά» δεν αρκεί για να θεωρηθεί ότι έχουν παγώσει όλες οι υποχρεώσεις της δίκης.

Αν υπάρχει επείγον, μπορώ να ζητήσω ασφαλιστικά μέτρα;

Ναι. Το άρθρο 15 §3 διευκρινίζει ότι η υπαγωγή σε διαμεσολάβηση ή δικαστική μεσολάβηση δεν αποκλείει ασφαλιστικό μέτρο ή προσωρινή διαταγή.

Όταν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, εξετάζεται παράλληλα η προσωρινή δικαστική προστασία.

Η ίδια διάταξη προβλέπει ότι, όταν ο δικαστής ορίζει προθεσμία για την άσκηση της κύριας αγωγής κατά το άρθρο 693 §1 ΚΠολΔ, αυτή αρχίζει από τη σύνταξη του πρακτικού μη επίτευξης συμφωνίας.

Η διαχείριση του επείγοντος και η προσπάθεια συμφωνίας πρέπει να σχεδιάζονται μαζί.

Δικαστική μεσολάβηση: πώς θα λειτουργεί το νέο πλαίσιο

Το Μέρος Δ΄, με έναρξη ισχύος τη 16η Σεπτεμβρίου 2027, προβλέπει την ακόλουθη διαδικασία.

1. Αίτηση στο αρμόδιο Πρωτοδικείο

Η αίτηση υπογράφεται από δικηγόρο και κατατίθεται στη γραμματεία του κατά τόπον αρμόδιου Πρωτοδικείου.

Περιλαμβάνει τα στοιχεία των μερών, επαρκή συνοπτική έκθεση της διαφοράς και το αίτημα.

Το άρθρο 161 δεν απαιτεί επίδοση της ίδιας της αίτησης κατά την κατάθεσή της. Ακολουθεί η προβλεπόμενη ειδοποίηση της άλλης πλευράς.

2. Ειδοποίηση και ορισμός συνάντησης

Η γραμματεία ειδοποιεί τηλεφωνικά ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Η συνάντηση προγραμματίζεται τουλάχιστον δέκα ημέρες μετά την ειδοποίηση.

Αν η ειδοποίηση δεν καταστεί εφικτή με αυτούς τους τρόπους, προβλέπεται επίδοση από δικαστικό επιμελητή.

3. Συμμετοχή με δικηγόρο

Στην υποχρεωτική εισαγωγική συνεδρία τα μέρη παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η συμμετοχή μόνο του δικηγόρου επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση, με τις προϋποθέσεις του άρθρου 163 §6. Η κατοικία στο εξωτερικό δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ανεπιφύλακτη απαλλαγή από προσωπική συμμετοχή, ιδίως όταν είναι διαθέσιμη τηλεδιάσκεψη.

4. Διερεύνηση λύσης

Ο δικαστής-μεσολαβητής ενημερώνει για τη διαδικασία, εξετάζει την καταλληλότητα της υπόθεσης και διερευνά το πλαίσιο επίλυσης.

Η συνέχιση στην εκούσια διαδικασία απαιτεί συμφωνία. Μπορούν να πραγματοποιηθούν κοινές και χωριστές συναντήσεις.

5. Έγγραφη πρόταση, όταν ζητηθεί από κοινού

Κατά το άρθρο 164, ο δικαστής-μεσολαβητής μπορεί να διατυπώσει πρόταση εφόσον τα μέρη το ζητήσουν από κοινού και εγγράφως.

Η πρόταση δεν είναι δεσμευτική. Η αποδοχή ή απόρριψη δηλώνεται εγγράφως εντός πέντε ημερών από τη γνωστοποίησή της, εκτός αν συμφωνηθεί μεγαλύτερη προθεσμία.

Η απόρριψη μπορεί να έχει συνέπειες στη δικαστική δαπάνη υπό τις ειδικές προϋποθέσεις του άρθρου 164 §6. Δεν συνεπάγεται αυτόματη ήττα στη δίκη.

6. Πρακτικό συμφωνίας ή περάτωσης

Αν υπάρξει συμφωνία, συντάσσεται πρακτικό και υπογράφεται από τα μέρη, τους δικηγόρους και τον δικαστή-μεσολαβητή.

Αν δεν υπάρξει συμφωνία, συντάσσεται πρακτικό περάτωσης. Αν η συμφωνία είναι μερική, καταγράφονται τα ζητήματα που επιλύθηκαν και εκείνα που παραμένουν ανοικτά.

Πόσο κοστίζει η δικαστική μεσολάβηση;

Ο νόμος προβλέπει:

Δαπάνη	Πρόβλεψη
Παράβολο αίτησης	150 ευρώ, άρθρο 161 §4
Παράβολο κατάθεσης πρακτικού	50 ευρώ, άρθρο 169 §5
Αμοιβή δικηγόρου	Ελεύθερη συμφωνία, με την επιφύλαξη του Κώδικα Δικηγόρων
Γραμμάτιο στην εκούσια διαδικασία	Ειδική πρόβλεψη του άρθρου 173 §2

Τα παράβολα μπορούν να αναπροσαρμοστούν σύμφωνα με τον νόμο.

Τα 150 ή τα 200 ευρώ δεν αποτελούν συνολική τιμή της υπόθεσης. Η προετοιμασία, η δικηγορική εκπροσώπηση και τυχόν πρόσθετες πράξεις συνυπολογίζονται χωριστά.

Για την υποχρεωτική προδικαστική συνεδρία, το άρθρο 17 §6 προβλέπει ισόποση επιβάρυνση των μερών και προκαταβολή ολόκληρης της δαπάνης από το επισπεύδον μέρος.

Πότε η συμφωνία μπορεί να εκτελεστεί;

Η πρακτική αξία μιας συμφωνίας εξαρτάται από τη σαφήνεια και τη νομική της μορφή.

Πρέπει να προσδιορίζει, όπου απαιτείται:

• Ποιος οφείλει τι.
• Το ποσό ή την ακριβή παροχή.
• Την ημερομηνία και τον τρόπο εκπλήρωσης.
• Τυχόν δόσεις, όρους και αιρέσεις.
• Ποιες αξιώσεις ρυθμίζονται.

Το άρθρο 170 προβλέπει ότι, όταν το πρακτικό συμφωνίας περιλαμβάνει όρους δεκτικούς αναγκαστικής εκτέλεσης, το επικυρωμένο αντίγραφο που χορηγείται από τη γραμματεία αποτελεί εκτελεστό τίτλο.

Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να στηρίξει αναγκαστική εκτέλεση, εφόσον συντρέχουν και οι λοιπές νόμιμες προϋποθέσεις.

Αν όμως μια δικαιοπραξία απαιτεί συμβολαιογραφικό τύπο, το πρακτικό δεν καταργεί αυτή την απαίτηση. Το άρθρο 170 §4 διατηρεί τον απαιτούμενο τύπο και τις σχετικές κτηματολογικές διατυπώσεις.

Με την κατάθεση πρακτικού συμφωνίας επέρχονται οι συνέπειες του άρθρου 169 §7 για την ίδια διαφορά, στο μέτρο που καλύπτεται από τη συμφωνία.

Τρία πρακτικά παραδείγματα

Παράδειγμα 1: απαίτηση 35.000 ευρώ από σύμβαση

Μια επιχείρηση διεκδικεί 35.000 ευρώ. Αν η διαφορά εκδικάζεται κατά την τακτική διαδικασία από το Μονομελές Πρωτοδικείο και δεν συντρέχει εξαίρεση, εμπίπτει στην περίπτωση του άρθρου 15 §1δ, όταν ενεργοποιηθεί η ρύθμιση.

Χρειάζεται έλεγχος της σύμβασης, πρόσκληση, εισαγωγική συνεδρία και το κατάλληλο έγγραφο για τη δικαστική συνέχεια. Η μη απάντηση του οφειλέτη δεν ματαιώνει τη διαδικασία.

Παράδειγμα 2: διαφωνία μεταξύ συγκληρονόμων

Τρία αδέλφια διαφωνούν για τη διανομή κληρονομιαίου ακινήτου. Ελέγχεται η υπαγωγή της συγκεκριμένης αξίωσης στο άρθρο 15 §1γ, το οποίο περιλαμβάνει και το άρθρο 1883 ΑΚ.

Μια πιθανή συμφωνία χρειάζεται σαφείς όρους για την κατανομή, την αποτίμηση και τυχόν χρηματική εξίσωση. Εφόσον απαιτούνται συμβολαιογραφικές και κτηματολογικές πράξεις, αυτές παραμένουν αναγκαίες.

Παράδειγμα 3: κίνδυνος πριν ολοκληρωθούν οι συζητήσεις

Ένας δανειστής διαθέτει στοιχεία που, κατά τη νομική αξιολόγηση της υπόθεσης, μπορεί να θεμελιώνουν ανάγκη επείγουσας προστασίας.

Δεν χρειάζεται να θεωρήσει ότι η εισαγωγική συνεδρία εμποδίζει κάθε δικαστική ενέργεια. Εξετάζει άμεσα με τον δικηγόρο του ασφαλιστικά μέτρα ή προσωρινή διαταγή και παράλληλα οργανώνει την προδικαστική διαδικασία.

Τα παραδείγματα είναι υποθετικά και παρουσιάζουν τη λειτουργία των σχετικών διατάξεων.

Συχνές ερωτήσεις

1. Κάθε αγωγή χρειάζεται προηγούμενη εισαγωγική συνεδρία;

Όχι. Χρειάζεται υπαγωγή στις συγκεκριμένες κατηγορίες του νόμου, έλεγχος εξαιρέσεων και εφαρμογή του σωστού χρονικού καθεστώτος.

2. Είμαι υποχρεωμένος να συμβιβαστώ;

Όχι. Η υποχρέωση συμμετοχής στην εισαγωγική συνεδρία δεν σημαίνει υποχρέωση αποδοχής της πρότασης της άλλης πλευράς.

3. Αν ο αντίδικος αγνοήσει την πρόσκληση, σταματά η υπόθεση;

Όχι. Το άρθρο 17 προβλέπει συνέχεια μέσω εισαγωγικής συνεδρίας διαμεσολάβησης όταν δεν υπάρχει αποδοχή ή απάντηση.

4. Η απουσία συνεπάγεται αυτόματα πρόστιμο;

Όχι. Απαιτούνται νόμιμη πρόσκληση, αδικαιολόγητη άρνηση ή αποχή και σχετική δικαστική κρίση.

5. Διαφορά κάτω από 20.000 ευρώ εξαιρείται πάντοτε;

Όχι. Το όριο αφορά τη συγκεκριμένη κατηγορία της τακτικής διαδικασίας. Άλλες κατηγορίες εξετάζονται με διαφορετικές προϋποθέσεις.

6. Μπορώ να ζητήσω προσωρινή διαταγή;

Ναι, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις. Η εναλλακτική διαδικασία δεν αποκλείει προσωρινή δικαστική προστασία.

7. Σταματούν όλες οι προθεσμίες όσο διαπραγματευόμαστε;

Όχι. Η παραγραφή και οι δικονομικές προθεσμίες αποτελούν διαφορετικά ζητήματα. Ιδίως η προθεσμία προτάσεων αντιμετωπίζεται ρητά στο άρθρο 180.

8. Ο δικαστής-μεσολαβητής μπορεί να επιβάλει λύση;

Δεν εκδίδει απόφαση επί της διαφοράς στο πλαίσιο της μεσολάβησης. Η λύση προκύπτει από συμφωνία. Η έγγραφη πρότασή του, όπου ζητείται και διατυπώνεται νόμιμα, δεν είναι δεσμευτική.

9. Μπορούμε να συμφωνήσουμε μόνο για ένα μέρος;

Ναι. Προβλέπεται πρακτικό μερικής συμφωνίας, με διάκριση μεταξύ των ζητημάτων που επιλύθηκαν και εκείνων που παραμένουν ανοικτά.

10. Χρειάζεται νέα συνεδρία αν έχει ήδη γίνει η παλαιά υποχρεωτική αρχική συνεδρία;

Το άρθρο 155 §8 προβλέπει ότι υποθέσεις με ήδη κοινοποιημένη πρόσκληση ή πραγματοποιημένη αρχική συνεδρία κατά τον Ν. 4640/2019 ολοκληρώνονται με τις προηγούμενες διατάξεις. Το σχετικό πρακτικό γίνεται δεκτό για τις προϋποθέσεις παραδεκτού του νέου Κώδικα, χωρίς νέα εισαγωγική συνεδρία στις περιπτώσεις που καλύπτει η μεταβατική ρύθμιση.

Τι να έχετε έτοιμο πριν μιλήσετε με δικηγόρο

Για ουσιαστική πρώτη αξιολόγηση, συγκεντρώστε:

• Τη σύμβαση και τα βασικά αποδεικτικά.
• Τις ημερομηνίες πληρωμών, παραδόσεων και κοινοποιήσεων.
• Κάθε έγγραφο που παραλάβατε από την άλλη πλευρά.
• Πληροφορίες για τυχόν εκκρεμή δίκη.
• Σαφή περιγραφή του αιτήματός σας.
• Κάθε στοιχείο που δείχνει ανάγκη επείγουσας προστασίας.

Το δικηγορικό γραφείο Νικόλαος Σιαμάκης & Συνεργάτες μπορεί να εξετάσει την υπαγωγή της διαφοράς σας, τις κρίσιμες προθεσμίες, την κατάλληλη πρόσκληση και τους όρους μιας εφαρμόσιμης συμφωνίας, καθώς και να οργανώσει τη δικαστική συνέχεια όπου χρειάζεται.

Επικοινωνήστε με το γραφείο μας για την αξιολόγηση της υπόθεσής σας.

Κλείστε ραντεβού για εξατομικευμένη νομική καθοδήγηση

Κάθε υπόθεση έχει ιδιαιτερότητες που χρήζουν προσοχής. Κλείστε online ραντεβού και λάβετε καθοδήγηση προσαρμοσμένη στη δική σας περίπτωση.

Alternative Dispute Resolution in Greece: What to Do Before Filing a Lawsuit

An unpaid debt, a disagreement between co-heirs or a contractual dispute requires careful preparation from the outset. Law 5344/2026 introduces Greece’s Code of Alternative Dispute Resolution and provides, for specified categories of disputes, for an introductory session before a lawsuit is heard. The first step is to identify the nature of the dispute, the relevant deadlines and the legal framework applicable at the time. The next steps involve selecting the procedure, inviting the other party and properly documenting the attempt to resolve the dispute.

Attending a mandatory introductory session does not mean that you must accept a settlement.

When do the changes take effect?

Law 5344/2026 was published in Government Gazette A΄ 168/16 October 2026, but the principal sections of the new framework take effect on different dates.

Provision	Commencement date under Article 217
General principles in Articles 1–14	1 January 2027
New arbitration framework	1 January 2027, subject to a specific exception for Article 72(8)
Mandatory pre-trial procedure in Articles 15–19	1 March 2027
Principal provisions governing the new mediation framework	1 March 2027, subject to specific exceptions and transitional provisions
New judicial mediation framework, Part D	16 September 2027

Accordingly, as at the date of this article, 1 November 2026, the new mandatory pre-trial procedure has not yet taken effect.

The following guide explains the procedure envisaged by the new Code. For an existing case, the relevant transitional provisions and any steps already taken must be examined.

Particular attention is required during the period from 1 March 2027 to 15 September 2027: the commencement of the mandatory pre-trial procedure does not coincide with the commencement of the new Part governing judicial mediation. The two procedures should not be presented as taking effect simultaneously.

What is alternative dispute resolution?

The Code establishes a framework for different methods of resolving disputes. The appropriate method depends on the subject matter, the parties’ agreement and the applicable statutory provisions.

Procedure	Third party involved	How the outcome is reached
Mediation	A mediator	Through an agreement between the parties
Judicial mediation	A judge acting as mediator	Through an agreement between the parties, with the judge’s assistance
Arbitration	One or more arbitrators	Through a binding arbitral award
Court proceedings	The competent court	Through a judicial decision

In judicial mediation, the judge assists the parties in seeking a consensual solution. The judge does not adjudicate the particular dispute within that procedure.

Arbitration serves a different function: it requires a valid arbitration agreement and results in an award. It is not the default introductory session provided for in Article 16.

Step 1: organise your case before contacting the other party

The first step is to prepare a concise, properly documented case file.

Gather:

• The contract and any amendments.
• Payment receipts, invoices and bank records.
• Relevant correspondence.
• Formal notices, invitations and reports of service.
• Any statements of claim, judgments or temporary orders.
• A chronology containing specific dates.
• A clear explanation of the outcome you seek.

Your lawyer will examine whether there is a mediation, judicial mediation or arbitration clause and identify any deadline requiring immediate action.

For a business, it is also necessary to establish who represents the company and who has authority to agree to and sign a settlement.

Starting negotiations does not justify missing a deadline for service, filing or exercising a legal right.

Step 2: check whether the dispute falls within the mandatory procedure

Article 15 identifies the categories subject to the mandatory pre-trial procedure, provided that the parties have the legal power to dispose of the subject matter of the dispute.

In practical terms, the dispute must concern a matter that the parties are legally permitted to settle.

Category	What the new Code provides
Family disputes	The specified disputes under Article 592 of the Greek Code of Civil Procedure are covered, subject to express exceptions.
Property-related disputes under the special procedure	Disputes under Article 614 of the Code of Civil Procedure are covered, subject to the specific exceptions in Article 15(1)(b).
Inheritance disputes	The disputes governed by the Civil Code provisions listed in Article 15(1)(c) are covered.
Disputes under the ordinary procedure	Disputes within the jurisdiction of the Single-Member Court of First Instance with a value exceeding €20,000, and disputes within the jurisdiction of the Multi-Member Court of First Instance, are covered.
Specified corporate disputes	The disputes governed by the provisions of Law 4072/2012 identified in Article 15(1)(e)–(f) are covered.
Specified cadastral disputes involving public bodies	Article 15(2) provides exclusively for a mandatory introductory mediation session.

The €20,000 threshold does not apply uniformly to every category. It concerns the specified category of disputes under the ordinary procedure. A lower-value dispute may require a different assessment because of its subject matter.

Similarly, describing a case generally as a “family dispute” or an “inheritance dispute” is not sufficient. The precise claim must be identified.

Which exceptions require particular attention?

Article 13 excludes, among other matters:

• Consumer disputes concerning public utility services.
• Disputes connected with domestic violence.
• Disputes involving a party whose whereabouts are unknown, subject to a specific exception for arbitration.
• Certain inheritance matters, including certificates of inheritance, estates in abeyance and satisfaction of estate creditors.
• Cases involving bodies represented by the Legal Council of the State, subject to the specific exceptions concerning arbitration and cadastral mediation.

The dispute must be classified correctly before an invitation is sent.

Step 3: select a procedure and send an appropriate invitation

For disputes covered by Article 15, Article 16 provides for an introductory session of mediation or judicial mediation, taking account of their different commencement dates.

The method is selected by agreement. If no agreement is reached, the prescribed route is an introductory mediation session.

The initiating party invites the other party through the statement of claim, a separate procedural document or another appropriate means, subject to Article 17.

The invitation must contain at least:

1. A brief description of the dispute.
2. A proposal identifying the dispute resolution method.

In practice, evidence that the invitation was received should be retained, because the subsequent deadlines depend on receipt.

How long does the other party have to respond?

Action	Deadline under Article 17(2)
Written response to the proposed method	15 days from receipt of the invitation
Response where the invited party resides or is staying abroad	30 days from receipt of the invitation
Completion of the introductory session	Within 30 days after the response period expires

If the proposal is not accepted, or the response period expires without a reply, the dispute proceeds to an introductory mediation session.

The other party’s silence does not allow it to block the case indefinitely.

Step 4: attend the introductory session properly prepared

The introductory session provides information and explores whether the dispute can be resolved.

Before attending, discuss with your lawyer:

• The precise nature of your claim or defence.
• The evidence supporting your position.
• The matters that could be settled.
• The requirements for a workable settlement.
• Whether immediate court protection is needed.

An agreement may cover the entire dispute or only part of it. For example, it may regulate repayment of a debt while leaving another separate issue unresolved.

What happens if the other party does not attend?

Under Article 18, where a party has been duly invited and unjustifiably refuses to participate or fails to attend, the court may impose a financial penalty:

• Between €100 and €1,000, under the general rule.
• Between €500 and €1,000, in the specific case of an introductory cadastral mediation session.

The penalty is not automatic. It requires a judicial assessment and specific reasons. The conduct is also taken into account when determining legal costs.

The penalty is not compensation payable to the opposing party; it is collected for the benefit of the Court Buildings Financing Fund, known as TA.CH.DI.K.

Step 5: obtain the correct record for any subsequent court proceedings

If no agreement is reached, the conclusion of the procedure must be properly documented.

Article 17(5) specifies the circumstances in which the hearing is admissible, referring to a record of failure to reach agreement, previous recourse to voluntary mediation or the memorandum under Article 79.

For judicial mediation, the more specific provisions of Articles 162 and 169 govern the memorandum and the relevant records.

Can I file a lawsuit before the procedure is completed?

The critical distinction is between filing a lawsuit and the admissibility of its hearing.

Article 16 links completion of the introductory session to the admissibility of the hearing. Article 17 allows the invitation to be included in the statement of claim, while Article 178 provides for the possibility of commencing the procedure upon service of the claim.

It is therefore inaccurate to say that “filing a lawsuit before mediation is always prohibited”.

Article 179 also includes compliance with the mandatory pre-trial procedure among the formal omissions that may be remedied under the conditions of Article 227 of the Code of Civil Procedure. This is not a reason to neglect timely procedural preparation.

What happens to limitation periods and court deadlines?

Article 17(3) provides for suspension of limitation periods and time limits for exercising rights through notification of the invitation and the introductory session.

Suspension does not mean that a new, full period automatically starts again from the beginning.

For judicial mediation, Article 165 specifically regulates suspension from the parties’ consent to commence the procedure and the resumption of the relevant periods after it ends.

Procedural deadlines require a separate assessment. Article 180, amending Article 237 of the Code of Civil Procedure, expressly states that the deadline for filing written submissions is not suspended during mediation or judicial mediation.

It also provides a specific mechanism for removing the case from the hearing list, notifying the court and restoring the case if no agreement is reached.

Saying that “we are negotiating out of court” is therefore not enough to assume that all procedural obligations have been put on hold.

Can I seek interim measures in an urgent case?

Yes. Article 15(3) clarifies that recourse to mediation or judicial mediation does not prevent an application for interim measures or a temporary order.

Where there is an immediate risk, temporary judicial protection should be considered alongside the settlement process.

The same provision states that, where the judge sets a deadline for bringing the main action under Article 693(1) of the Code of Civil Procedure, that period begins when the record of failure to reach agreement is drawn up.

Urgent protection and the attempt to reach a settlement should be planned together.

Judicial mediation: how the new framework will operate

Part D, which takes effect on 16 September 2027, provides for the following procedure.

1. Application to the competent Court of First Instance

The application is signed by a lawyer and filed with the registry of the territorially competent Court of First Instance.

It contains the parties’ details, a sufficiently clear summary of the dispute and the relief sought.

Article 161 does not require service of the application itself upon filing. The prescribed notification of the other party follows.

2. Notification and scheduling of the meeting

The registry notifies the other party by telephone or email. The meeting is scheduled at least ten days after notification.

If notification cannot be achieved by those means, service by a court bailiff is provided for.

3. Attendance with a lawyer

The parties attend the mandatory introductory session with their authorised lawyers.

Attendance by the lawyer alone is permitted exceptionally, subject to Article 163(6). Residence abroad should not be treated as an unconditional exemption from personal participation, particularly where videoconferencing is available.

4. Exploring a solution

The judge acting as mediator explains the procedure, assesses the case’s suitability and explores possible terms of settlement.

Continuing into the voluntary procedure requires agreement. Joint and separate meetings may take place.

5. A written proposal, where jointly requested

Under Article 164, the judge acting as mediator may make a proposal if the parties request it jointly and in writing.

The proposal is not binding. Acceptance or rejection must be communicated in writing within five days of notification, unless a longer period is agreed.

Rejection may have consequences for legal costs under the specific conditions of Article 164(6). It does not mean that the rejecting party automatically loses the court case.

6. A record of agreement or conclusion of the procedure

If agreement is reached, a record is prepared and signed by the parties, their lawyers and the judge acting as mediator.

If no agreement is reached, a record concluding the procedure is prepared. Where there is a partial agreement, the resolved and unresolved issues are recorded separately.

How much does judicial mediation cost?

The law provides for the following:

Expense	Statutory provision
Application fee	€150, Article 161(4)
Fee for depositing the record	€50, Article 169(5)
Lawyer’s fee	Freely agreed, subject to the Greek Lawyers’ Code
Advance contribution voucher for participation in the voluntary procedure	Specific provision in Article 173(2)

The statutory fees may be adjusted in accordance with the law.

Neither €150 nor €200 represents the total cost of the case. Preparation, legal representation and any additional steps must be assessed separately.

For the mandatory pre-trial session, Article 17(6) provides that the cost is shared equally between the parties and paid in full in advance by the initiating party.

When can the settlement be enforced?

The practical value of a settlement depends on its clarity and legal form.

Where relevant, it should specify:

• Who owes what.
• The amount or precise performance required.
• The date and method of performance.
• Any instalments, terms and conditions.
• The claims being settled.

Article 170 provides that, where the settlement record contains terms capable of compulsory enforcement, the certified copy issued by the court registry constitutes an enforceable instrument.

This means that it may support enforcement proceedings, provided that the other legal requirements are also met.

However, where a transaction requires a notarial deed, the settlement record does not remove that requirement. Article 170(4) preserves the required form and the relevant cadastral formalities.

Depositing the settlement record produces the effects specified in Article 169(7) in respect of the same dispute, to the extent covered by the agreement.

Three practical examples

Example 1: a €35,000 contractual claim

A business seeks payment of €35,000. If the dispute falls within the ordinary procedure before the Single-Member Court of First Instance and no exception applies, it falls within Article 15(1)(d) once that provision takes effect.

The contract must be reviewed, an invitation sent, an introductory session arranged and the appropriate document obtained for any subsequent court proceedings. The debtor’s failure to respond does not prevent the procedure from continuing.

Example 2: a dispute between co-heirs

Three siblings disagree over the division of inherited property. The particular claim must be assessed under Article 15(1)(c), which also refers to Article 1883 of the Civil Code.

Any proposed settlement needs clear terms concerning allocation, valuation and any balancing payment. Where notarial and cadastral steps are required, those remain necessary.

Example 3: a risk arises before negotiations are completed

A creditor has evidence which, following legal assessment, may establish a need for urgent protection.

The creditor should not assume that the introductory session prevents all court action. An application for interim measures or a temporary order should be considered promptly with a lawyer, while the pre-trial procedure is organised in parallel.

These examples are hypothetical and illustrate how the relevant provisions operate.

Frequently asked questions

1. Does every lawsuit require a prior introductory session?

No. The dispute must fall within the categories specified by law. The exceptions and the applicable commencement and transitional rules must also be checked.

2. Am I required to settle?

No. The obligation to attend an introductory session does not mean that you must accept the other party’s proposal.

3. Does the case stop if the other party ignores the invitation?

No. Article 17 provides for continuation through an introductory mediation session where there is no acceptance or response.

4. Does non-attendance automatically result in a penalty?

No. There must be a valid invitation, an unjustified refusal or absence, and a relevant judicial determination.

5. Is a dispute worth less than €20,000 always exempt?

No. That threshold applies to the specified category of disputes under the ordinary procedure. Other categories are assessed under different conditions.

6. Can I request a temporary order?

Yes, provided that the relevant requirements are met. The alternative dispute resolution procedure does not prevent temporary judicial protection.

7. Are all deadlines suspended while we negotiate?

No. Limitation periods and procedural deadlines are separate matters. The deadline for written submissions is specifically addressed in Article 180.

8. Can the judge acting as mediator impose a solution?

The judge does not issue a decision on the dispute within the mediation procedure. The outcome depends on agreement. A written proposal, where lawfully requested and made, is not binding.

9. Can we settle only part of the dispute?

Yes. The law provides for a record of partial agreement, distinguishing between the matters resolved and those that remain open.

10. Is a new session required if the previous mandatory initial session has already taken place?

Article 155(8) provides that cases in which an invitation has already been notified or an initial session has already taken place under Law 4640/2019 are completed under the previous provisions. The resulting record is accepted for the new Code’s admissibility requirements, without a new introductory session in the circumstances covered by that transitional rule.

What to prepare before speaking to a lawyer

For a meaningful initial assessment, gather:

• The contract and principal supporting documents.
• The dates of payments, deliveries and notifications.
• Every document received from the other party.
• Information about any pending court proceedings.
• A clear description of your claim or objective.
• Any evidence suggesting a need for urgent protection.

Nikolaos Siamakis & Associates can assess whether your dispute falls within the relevant procedure, identify critical deadlines, prepare the appropriate invitation and help formulate an enforceable settlement, while organising court proceedings where necessary.

Contact our law firm to discuss your case.

Book an online consultation for an individual review of your case and an assessment of the legal and tax remedies available.